Đăng ngày

In mỹ thuật là gì?

This post is also available in: enEnglish

In mỹ thuật là gì?

Bài viết được trích từ bài In ấn chuyên nghiệp cho nhiếp ảnh: Phần 1 – Công nghệ in

In mỹ thuật ngày nay chủ yếu là in phun bằng máy in sử dụng mực pigment (tạm dịch: mực sắc tố), tiếng Anh có các tên gọi như Fine art printing, Giclée printing hay Archival pigment printing.

Về phần thiết bị in, các máy in phun mỹ thuật thường sử dụng 8 đến 12 lọ mực màu khác nhau. Kích thước máy in từ để bàn khổ nhỏ (size A3+, A2, A2+), hoặc khổ lớn hơn (chủ yếu giấy cuộn khổ ngang 24 inches, 44 inches tới 64 inches, chiều dài kéo dài đến 100 foot – hay 30m – và còn nhiều kích cỡ kém phổ biến khác).

in mỹ thuật
Máy in Canon Pro520 ở VG-Lab là máy in sử dụng 12 màu mực khác nhau với công nghệ đầu phun tinh xảo mới nhất của Canon. Đây cũng là phiên bản đầu tiên của máy in này tại Việt Nam.

Khi sử dụng mực chính hãng, dựa trên dữ liệu của nhà sản xuất và một số phòng thí nghiệm chuyên nghiên cứu về in ấn khác như Wilhelm Imaging Research, tuổi thọ của bản in có thể vượt qua 200 năm mới bắt đầu phai màu (tuỳ thuộc vào loại máy in, mực, giấy và điều kiện bảo quản). Trên thị trường hiện tại có 2 hãng cung cấp máy in phun mực pigment chính là Epson và Canon. Tôi đã có điều kiện trải nghiệm cả 2 hãng, tôi thấy 2 hãng đều cho ra sản phẩm có chất lượng tương đương nhau, chỉ phụ thuộc vào thói quen và sở thích của từng người mà chọn mua máy mà thôi 🙂

in mỹ thuật
Dù là máy in cỡ nhỏ hay khổ lớn, VG-lab luôn cam kết sử dụng mực chính hãng. Tối ưu hoá tuổi thọ và tính đồng đều của các bản in.

Việc in ảnh (theo lối) mỹ thuật thực sự thú vị ở khâu lựa chọn giấy khi càng ngày càng có nhiều sản phẩm giấy in mỹ thuật, chủ yếu trên thị trường hiện tại là các hãng giấy phương Tây như: IlfordMuseoCanson InfinityHahnemuhle, Epson, Canon, v.v.. Giấy in mỹ thuật được phân loại phong phú theo độ nặng (gsm), độ dày (thickness) và chất liệu (nhám/mịn/bóng) bề mặt.

 

Một số bề mặt giấy in mỹ thuật phổ biến nhất. Nguồn ảnh: Pixelated Palette

 

Với công nghệ in này, ảnh được in phun trên 2 định dạng giấy cơ bản:

  1. Giấy ảnh (Photo papers): Là các loại giấy có thông số bề mặt glossy, luster, pearl, satin và metallic tương tự như các loại giấy ảnh truyền thống, sử dụng tối ưu hoá mực Photo Black.
  2. Giấy matte (Matte papers): Là các loại giấy có thành phần là sợi cotton, bột giấy (alpha-cellulose), sợi tre, bột gạo hoặc chất liệu canvas (vải bố cao cấp), sử dụng tối ưu hoá mực Matte Black.

Hai loại giấy in này đều mang tính lưu trữ cao (archival). So với giấy in truyền thống (C-Prints) thì giấy in mỹ thuật có độ bền cao hơn rất nhiều lần.

in mỹ thuật
Hiện tại, VG-Lab cung cấp 3 loại giấy cho khổ lớn, trong đó có Bamboo (matte – tới từ Đức), Ánh Kim BC (photo – tới từ Mỹ), Giấy Ảnh Lưu Trữ (photo – tới từ Nhật Bản). Xem thêm TẠI ĐÂY

Việc phân loại giấy theo 2 định dạng trên chủ yếu để cho thợ in có thể xác định được loại mực để thực hiện việc in ấn được hiệu quả tối ưu. Còn với nhiếp ảnh gia, hoặc nghệ sĩ hình ảnh muốn chọn các loại giấy cho mình thì tôi nghĩ nên chọn loại giấy theo các tiêu chí sau:

– Giấy phủ hoá chất (Resin coated/RC Papers) là loại giấy thông dụng nhất trên thị trường, chủ yếu được sử dụng cho in ấn bằng phương pháp truyền thống đã nói ở trên. Nhưng gần đây cũng đã được sử dụng trong việc in mỹ thuật chi phí thấp. Để nhận biết được loại giấy này, ta thường sẽ thấy trên tên của loại giấy thường có chữ RC (nếu không thì phải đọc kỹ thành phần cấu tạo giấy :D). Mục tiêu của việc phủ hoá chất là tăng độ bóng, trắng sáng và bền của giấy. Loại giấy này thường là giấy glossy và semi-gloss (đôi khi gọi là Lustre, Luster, Pearl). Giá rẻ mà vẫn cho ra được bản in đẹp, tương phản cao, có vùng đen và trắng sâu. Giấy RC thì chịu nước và va chạm tốt hơn so với các loại giấy khác. Ở Vietnam Giclée Lab, chúng tôi thường dùng loại giấy RC là Canon Premium RC Lustre và Ilford Smooth Pearl 310.

– Loại giấy tiếp theo là giấy mỹ thuật cao cấp, gồm các loại giấy làm từ cốt sợi bông, bột gỗ hoặc tre (cotton rag, baryta, alpha-cellulose). Giấy này chất lượng cực cao và có rất nhiều loại có độ nhám và dày rất đặc trưng của các tác phẩm nghệ thuật. Tuỳ từng loại giấy mà khi in ra sẽ tạo ra một cảm giác riêng cho mỗi bức ảnh, cách xử lý màu sắc, vùng tối sáng của các loại giấy cũng khác nhau (Có thể nói là mỗi loại giấy có một “tiếng nói” riêng, chỉ phụ thuộc vào tác giả muốn “ai sẽ thuyết minh” cho tác phẩm của mình thôi). Giấy này thường được dùng trong việc lưu trữ trong bảo tàng, phòng tranh/ảnh nghệ thuật, triển lãm, ảnh kỷ niệm quý và cả trong sản xuất album ảnh cưới vì cái cảm giác nó đem lại khi xem, sờ lên ảnh và hơn hết là sự trường tồn của loại giấy này. Loại giấy này giá rất cao, và cách in và xử lý hậu kỳ rất phức tạp, do đó nó thường chỉ được sử dụng trong giới nhiếp ảnh chuyên nghiệp. Đối với loại giấy nghệ thuật cao cấp này, tôi thường dùng là Ilford Gold Fibre Silk, Canson Rag Photographique 310 và Hahnemühle Bamboo Fine Art (Đặc biệt sản phẩm giấy Hahnemühle Bamboo này là giấy có sợi bột tre, rất thân thiện với môi trường) (Nguồn: Hahnemuble Website).

– Một loại giấy mới có trên thị trường cũng khá thú vị đó là giấy ánh kim (Metallic papers), đây cũng là một dạng giấy RC. Nhưng loại giấy này rất đặc biệt ở chỗ nó có bề mặt cực bóng, dải màu rộng, tương phản cao. Rất thích hợp cho những tác phẩm nhiếp ảnh liên quan đến những vật liệu có độ bóng/phản chiếu cao. Tôi sử dụng Ilford Metallic Gloss Paper cho các bản in metallic.

 

Trong dải màu mắt người có thể nhìn thấy được thì ProPhotoRGB hiện nay là hệ thống màu lưu trữ được nhiều màu nhất. Epson 2200 Prem. Luster là một loại giấy in phun của Epson. Rồi sau đó mới tới Adobe RGB 1998. Tiếp theo là Chromira: mức độ thể hiện màu của máy in truyền thống Chromira (C-Printer) cao cấp.

 

In ấn mỹ thuật có ưu điểm là in được dải màu rộng (Adobe RGB 1998) tới siêu rộng (>Adobe RGB 1998) do nhiều lớp mực hơn, đa dạng về lựa chọn giấy, mỗi loại giấy lại có thể hiện khác biệt nhau về tác phẩm, góp phần tạo lên phong cách cho từng bức ảnh. Vài nhược điểm lớn nhất của kỹ thuật in Giclée này có thể kể tên ra là giá thành cho mỗi bản in cao hơn so với in truyền thống, cộng với quy trình in phức tạp.

Do đó ở Việt Nam, sự phổ biến của in ấn mỹ thuật chưa được rộng. Cũng một phần do công nghệ in Giclée này còn khá mới mẻ trên thế giới (Mới khoảng 30 năm tuổi).

Việc in ấn mỹ thuật cũng kỳ công, người làm ảnh phải cân chỉnh màn hình (monitor calibration) bằng các thiết bị chuyên dụng và đúng cách. Người in ảnh phải tạo ICC profile máy in với giấy in tương ứng (Công đoạn này được gọi là printer calibration hoặc ICC profiling). Như vậy mới đảm bảo tạo ra một bản in chính xác và đẹp nhất có thể.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi gì liên quan tới in ấn mỹ thuật, xin đừng ngần ngại liên hệ VG-Lab.

Trân trọng!